มู่อวี๋ < 木鱼 > คืออะไร

“มู่อวี๋” (木鱼) หรือเรียกในสำเนียงแต้จิ๋วว่า “บักฮื้อ” แปลตรงตัวก็คือ “ปลาไม้”
แต่เดิมนั้น ทางพุทธศาสนาฝ่ายมหายานเรียกมันว่า “ฝานชุย” (梵吹)
เป็นเครื่องดนตรีทางสงฆ์ชนิดหนึ่ง ในขณะเดียวกันมันก็เป็นเครื่องใช้ทาง
พระพุทธศาสนาฝ่ายมหายานเช่นกัน เป็นเครื่องใช้ที่พระสงฆ์ใช้ระหว่างสวดมนต์ ทำวัตร
และประกอบพิธีกรรมทางศาสนา โดยจะมีไม้อีกอันหนึ่งคอยเคาะบนตัวมู่อวี๋
เป็นจังหวะตามบทสวดมนต์ ดังกล่าว



บันทึกในสมัยราชวงศ์หมิง “ซานไฉถูฮุ่ย” (三才图会) เขียนโดย หวังเจ๋อ (王折)
ได้กล่าวถึง มู่อวี๋ ไว้ว่า “มู่อวี่ นั้นคือไม้แกะสลักเป็นรูปปลา กึ่งกลางกลวงระหว่างเคาะก็จะมีเสียงดัง”
รูปลักษณะของมู่อวี๋นั้นมีลักษณะเหมือนปลาที่ตรงกลางกลวง ส่วนหัวจะมีช่องเปิด
เป็นแถบแถวขวางเหมือนปาก ส่วนหางเรียวยาวปลายเล็ก สองข้างก็จะไม่เท่ากัน
ถ้ายกตั้งก็จะแลดูเหมือนรูปสามเหลี่ยม ในทางศาสนาพุทธจะจัดสร้างมู่อวี๋มีขนาดเล็กใหญ่ไม่เท่ากัน
ซึ่งก็จะทำให้มีเสียงดังไม่เท่ากันเช่นกัน มู่อวี๋อันใหญ่จะไว้เคาะเวลาพระยืนสวดมนต์อยู่กับที่
แต่หากเดินสวดประกอบพิธี จะนิยมใช้มู่อวี๋ที่มีขนาดเล็กวางไว้บนฝ่ามือ



บันทึกในสมัยราชวงศ์หมิง “ซานไฉถูฮุ่ย” (三才图会)

ตำนานเรื่องเล่าเกี่ยวกับที่มาของมู่อวี๋ เล่าว่า ในสมัยราชวงศ์ฮั่น ฮ่องเต้ได้ทรงมี
พระบัญชาให้พระเถระนาม “ฉือกวงไต้ซือ” (慈光大师) และศิษย์อีก 2 รูปเดินทาง
ไปอัญเชิญพระไตรปิฏกที่อินเดีย การเดินทางในครั้งนั้นเต็มไปด้วยความยากลำบาก
นานัปการจนกระทั้งคณะของท่านบรรลุถึงอินเดีย หลังจากนั้น ฉือกวงไต้ซือและศิษย์
จึงได้นำพระคัมภีร์โดยสารเรือกลับสู่ประเทศจีน แต่ทว่าในระหว่างทางนั้นเอง
ก็ได้เกิดพายุใหญ่ ลมมรสุมโหมกระหน่ำ คลื่นใหญ่ซัดสาดใส่เรือจนกระทั้งโคลงเคลงไปมา
ทำให้พระคัมภีร์ที่ตั้งอยู่บริเวณหัวเรือได้ตกลงไปในท้องทะเลและถูกปลายักษ์ตัวหนึ่งกลืนกินลงไป
ลูกศิษย์ของท่านทั้งสอง ทั้งตกใจทั้งโกรธแค้น จึงกระโจนลงน้ำตามไปและเกิดการต่อสู้กับปลายักษ์
สุดท้ายก็เผลอพลั้งมือฆ่าปลายักษ์ตัวนั้นตาย

          แต่เพราะคลื่นลมรุนแรงอย่างหนักจึงได้สาดซัดลำตัวปลายักษ์ขาดและหายไปกับกระแสน้ำ
หลงเหลือเพียงส่วนหัวของปลาไว้เท่านั้น ด้วยความเศร้าเสียใจ ฉือกวงไต้ซือกับศิษย์ทั้งสอง
จึงหิ้วหัวปลายักษ์ตัวนั้นกลับไปไว้ที่วัด ทุก ๆ วันเมื่อถึงเวลาสวดมนต์ ท่านและพระสงฆ์รูปอื่นๆ
ก็จะใช้ไม้เคาะที่หัวปลา และสวดมนต์พร้อมกับท่องสวดว่า “เออมี่ถวอฝอ (阿弥陀佛)
หรือที่มักเรียกกันว่า “อมิตตพุทธ”นั้นเอง การท่องสวดซ้ำ ๆ กันแบบนี้เพื่อให้มันคายพระคัมภีร์ออกมา
เป็นอย่างนี้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า วันแล้ววันเล่า สุดท้ายเมื่อกาลเวลาผ่านไป จากหัวปลายักษ์
ก็กลายมาเป็นปลาไม้ (มู่อวี๋) ในทุกวันนี้




เครดิต
http://www.nipic.com/show/4/79/12bf4406377ade0f.html
http://baike.baidu.com/view/105823.htm
http://zh.wikipedia.org/


ลิงค์หัวข้อ: http://dexmore.com/topic/7249